Aan de slag met duurzaam verpakken

Eén van de potentiële oplossingen om verpakkingen duurzamer te maken, is om van eenmalig naar meermalig gebruik te kijken. Hoe vaker een dergelijke verpakking wordt gebruikt, hoe lager de milieu-impact en hoe gunstiger meermalig gebruik uitvalt ten opzichte van het gebruik van eenmalige verpakkingen. Afgelopen week ging onder aanvoering van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) de Community of Practice Herbruikbare Verpakkingen van start. Vertegenwoordigers van twintig partijen spraken over marktontwikkelingen, gezamenlijke uitdagingen, de noodzaak en kansen van herbruikbare verpakkingen.

Kansen van herbruikbare verpakkingen voor de circulaire economie

4 november 2019

Eén van de potentiële oplossingen om verpakkingen duurzamer te maken, is om van eenmalig naar meermalig gebruik te kijken. Hoe vaker een dergelijke verpakking wordt gebruikt, hoe lager de milieu-impact en hoe gunstiger meermalig gebruik uitvalt ten opzichte van het gebruik van eenmalige verpakkingen. Afgelopen week ging onder aanvoering van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) de Community of Practice Herbruikbare Verpakkingen van start. Vertegenwoordigers van twintig partijen spraken over marktontwikkelingen, gezamenlijke uitdagingen, de noodzaak en kansen van herbruikbare verpakkingen.

Deelnemers aan de Community variëren van multinationals tot start-ups, merkeigenaren, retailbedrijven, logistieke dienstverleners, serviceproviders, universiteiten en ngo’s. “Met deze CoP brengen we partijen en mensen met elkaar in contact, om met elkaar de uitdagingen van herbruikbare verpakkingen te bespreken. Verduurzaming van verpakkingen gaat op dit moment vaak over resource en recycle. De reuse-stap wordt meestal overgeslagen. Die gaan we verkennen”, zegt directeur Chris Bruijnes van het KIDV.

Hergebruik van verpakkingen is kansrijk voor het terugdringen van de milieudruk van de verpakking. Tegelijkertijd biedt meermalig gebruik van verpakkingen kansen voor producenten en importeurs om aan consumenten te laten zien dat zij materiaalreductie serieus nemen. Oók kan hergebruik een antwoord bieden op de Europese richtlijn voor kunststof wegwerpplastics. Bruijnes: “Partijen moeten én willen er mee aan de slag.”

Tweede leven

Aan een tweede leven voor producten is iedereen wel gewend: Marktplaats en kringloopwinkels zijn een begrip. “Maar hergebruik van verpakkingen staat nog in de kinderschoenen, op een aantal verpakkingstypes na”, vertelt Marcel Keuenhof, verpakkingskundige van het KIDV. “In de business-to-business hoek kennen we pallets, kratten, vaten, fusten en bulkcontainers. Bij consumentenverpakkingen is alleen statiegeld goed ingeburgerd. Dit komt voornamelijk door de economische prikkel. Maar kunnen we consumenten zo ver krijgen dat zij ook uit vrije wil meedoen aan retoursystemen. Dit psychologische element is bij de kick-off al genoemd om nader te onderzoeken. Zo hebben we meer onderwerpen geïnventariseerd waarmee we in de Community aan de slag willen”, aldus Keuenhof.

Volgens Keuenhof beleven herbruikbare verpakkingen en verpakkingssystemen momenteel een snelle herwaardering. Veel initiatieven zijn nog vrij kleinschalig en gelimiteerd, maar het aantal en de omvang nemen toe. Voorbeelden hiervan zijn Pieter Pot in Rotterdam, verschillende maaltijd-bezorgdiensten en het internationale concept Loop, waarin verschillende multinationals samenwerken. Ook supermarkten experimenteren steeds meer met thuisbezorging en verpakkingen die retour worden genomen. Keuenhof: “Met de groei van de bezorgdiensten en e-commerce verandert de functie van de verpakkingen. Het marketing-aspect wordt bijvoorbeeld kleiner. Verpakkingen hoeven de consument niet langer te verleiden, want dat gebeurt al tijdens het aankoopmoment online.”

Vraagstukken

Retoursystemen om verpakkingen meermalig te gebruiken zijn niet zonder uitdaging. Herbruikbare verpakkingen zijn duurder om te produceren. “Een belangrijke vraag is hoe vaak ze moeten worden hergebruikt om economisch rendabel te zijn ten opzichte van eenmalige verpakkingen? Ook het kwantificeren en vergelijken van de milieu-impact is moeilijk uit te rekenen. Wellicht kunnen we hiervoor een tool ontwikkelen”, zegt Keuenhof. Andere vraagstukken liggen op het gebied van garantie van de hygiëne van verpakkingen (met name van voeding en verzorgingsproducten) en bij wettelijke aspecten inzake de betrouwbaarheid en aansprakelijkheid rond voedselveiligheid.

“In de Community of Practice kunnen bedrijven en organisaties, ondersteund door universiteiten en kennisinstellingen, van elkaar leren en worst- en best-practices met elkaar delen. Ook kunnen we veel leren van de ervaringen en obstakels uit de business-to-business sector. We willen een actieve community opzetten. Op onze eerste bijeenkomst lukte het al om diverse partijen aan elkaar te koppelen en deelnemers naar andere partners te verwijzen”, aldus Keuenhof.

Voor meer informatie over deelname aan de Community of Practice kunt u contact opnemen met projectleider Marcel Keuenhof van het KIDV, m.keuenhof@kidv.nl.