Aan de slag met duurzaam verpakken

Enkele dagen voordat Europa naar de stembus gaat voor de verkiezing van het Europees Parlement, heeft de Raad van de Europese Unie goedkeuring gegeven aan de maatregelen om zwerfvuil op zee aan te pakken. Het gaat om zwerfvuil dat afkomstig is van de tien kunststofproducten voor eenmalig gebruik (single use plastics) die het vaakst op Europese stranden worden aangetroffen.

Aanpak wegwerpplastics definitief

22 mei 2019

Enkele dagen voordat Europa naar de stembus gaat voor de verkiezing van het Europees Parlement, heeft de Raad van de Europese Unie goedkeuring gegeven aan de maatregelen om zwerfvuil op zee aan te pakken. Het gaat om zwerfvuil dat afkomstig is van de tien kunststofproducten voor eenmalig gebruik (single use plastics) die het vaakst op Europese stranden worden aangetroffen.

De aanpak voor wegwerpplastics is dus definitief en de maatregelen worden in het Publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd. De richtlijn treedt twintig dagen na die bekendmaking in werking. De lidstaten hebben vervolgens twee jaar de tijd om de wetgeving in nationaal recht om te zetten.

De maatregelen in het kort
Het verbod op wegwerpplastics en de andere maatregelen vloeien voort uit de Plastic Strategy die de Europese Commissie in de afgelopen regeerperiode vaststelde. De Plastic Strategy is onderdeel van het eind 2015 gepresenteerde Circulaire Economie Programma en het in 2018 gepresenteerde EU-actieplan voor de circulaire economie.

Onder de regels valt het verbod op geselecteerde producten voor eenmalig gebruik van kunststof waarvoor alternatieven op de markt bestaan. Deze producten zijn wattenstaafjes, bestek, borden, rietjes, roerstaafjes, ballonstokjes, bekers, voedsel- en drankverpakkingen van geëxpandeerd polystyreen en alle kunststofproducten die onder invloed van zuurstof afbreken. Ook het terugdringen van het verbruik van voedselverpakkingen en drinkbekers van plastic en specifieke markering en etikettering van bepaalde producten behoren tot de maatregelen.

Wanneer alternatieven voorhanden en betaalbaar zijn, worden kunststofproducten voor eenmalig gebruik uit de markt geweerd. Voor andere producten ligt de nadruk op het beperken van het gebruik ervan in de lidstaten, op voorschriften inzake ontwerp en etikettering en op verplichtingen op het vlak van afvalbeheer en -verwijdering voor de producenten.

Andere maatregelen zijn de uitbreiding van de producentenverantwoordelijkheid voor de kosten voor het opruimen van afval en dat de lidstaten uiterlijk in 2029 90 procent van de plastic flessen gescheiden inzamelen (77 procent tegen 2025). Ook gelden straks ontwerpeisen voor de manier waarop doppen aan flessen worden bevestigd. Een andere doelstelling is om vanaf 2025 25 procent gerecyclede kunststof in petflessen op te nemen, en vanaf 2030 30 procent in alle plastic flessen.

Europa gaat komende dagen naar de stembus voor de verkiezing van de leden voor het Europees Parlement. Het parlement beslist over nieuwe regelgeving in de Europese Unie en oordeelt of de Europese Commissie haar werk goed doet. De verkiezingen voor het parlement worden één keer in de vijf jaar gehouden. Hierna wordt een nieuwe Europese Commissie gevormd, bestaande uit 28 Eurocommissarissen. De Nederlandse politieke partijen spreken in hun verkiezingsprogramma’s veelal in algemene termen over de transitie naar een circulaire economie. Accenten liggen hoofdzakelijk op zuinig energie- en grondstoffenbeleid, recycling en de aanpak van de plastic soep en zwerfafval.

Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken heeft een speciale pagina over de Europese wet- en regelgeving over verpakkingen en wat die in praktijk voor producenten en importeurs van verpakte producten betekent. Klik hier om naar de pagina te gaan.