Circulair verpakken: economische kansen, minder afhankelijk van andere landen voor grondstoffen, goed voor het milieu.

Iedereen aan de slag met kunststof

22 januari 2018

In de week van de circulaire economie zagen maar liefst drie actieplannen het levenslicht die alle tot doel hebben om de kunststofketen beter te sluiten. De Europese Commissie presenteerde haar Strategy for Plastics, onder het Grondstoffenakkoord werd de transitieagenda Kunststoffen gepubliceerd en de materiaalorganisaties brachten hun materiaalverduurzamingsplan kunststof verpakkingen uit.

Alle kunststof verpakkingen moeten in 2030 recyclebaar zijn. Dat is het belangrijkste doel van de European Strategy for Plastics in a Circular Economy die de Europese Commissie op 16 januari heeft gepresenteerd. De nieuwe voorschriften voor verpakkingen waar Europa aan werkt, richten zich met name op veranderingen in de ontwerpfase om dit doel te bereiken.

Door in het verpakkingsontwerp rekening te houden met de afdankfase van de verpakking, kan deze beter recyclebaar worden gemaakt, bijvoorbeeld door het gebruik van monomaterialen of het vervangen van gekleurd plastic. “Plastic vaker recyclen en hergebruiken is de enige oplossing voor de lange termijn die de berg plastic afval kan verminderen,” zei EU-commisaris Timmermans, verantwoordelijk voor duurzame ontwikkeling, over de nieuwe strategie.

Meer recycling in Europa
Niet alleen de recyclebaarheid van kunststof verpakkingen staat hoog op de agenda, ook het gebruik van gerecyclede kunststof in nieuwe producten moet drastisch omhoog, naar 10 mton in 2025. Daarbij is het nodig dat gescheiden inzameling van kunststof verpakkingsafval in heel Europa wordt verbeterd, zodat recyclers een kwalitatief betere afvalstroom kunnen verwerken. Daarnaast moet de verwerkingscapaciteit in Europa worden uitgebreid, zeker nu China een importban heeft ingevoerd op verschillende afvalsoorten.

De plasticstrategie van de Europese Unie richt zich verder op het terugdringen van het gebruik van microplastics en van wegwerpverpakkingen. Hiervoor is regelgeving in de maak; de Commissie verwacht hierover in mei een voorstel te doen aan het Europees Parlement. De belasting op plastic die EU-begrotingscommissaris Oettinger eerder deze maand voorstelde, is niet in de plasticstrategie opgenomen.

Van kwantiteit naar kwaliteit
Niet alleen in Europa stond kunststof vorige week in de schijnwerpers, ook in Nederland had het onderwerp de aandacht. Op 15 januari kreeg staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) vijf transitieagenda’s aangeboden, die de circulaire economie dichterbij moeten brengen, onder andere voor kunststoffen.

Hierin wordt de waarde onderstreept die kunststof ook na gebruik nog heeft, vergelijkbaar met de Europese plasticstrategie. De verbranding van plastic afval in Nederland moet in 2030 met 44 procent zijn verminderd. Daarbij is het belangrijk dat gerecyclede kunststoffen veel vaker worden toegepast, waarvoor een betere kwaliteit van het ingezamelde materiaal een vereiste is.

Tot slot hebben NRK Verpakkingen en PlasticsEurope Nederland hun materiaalverduurzamingsplan gepresenteerd. Hierin besteden de materiaalorganisaties aandacht aan verduurzaming van de kunststof verpakkingsketen in vijf richtingen, te weten reduce (minder materiaal), re-use (verpakking opnieuw gebruiken), recycle (gebruikte verpakkingen beter benutten), redesign (beter verpakkingsontwerp) en renew (fossiele grondstoffen vervangen door biobased alternatieven).

Het KIDV heeft meegedacht over de opzet en inhoud van zowel de transitieagenda als het materiaalverduurzamingsplan voor kunststof.  In beide documenten staan diverse actiepunten die ook zijn benoemd in ons kunststofketenproject. Zo komt de omslag van een aanbod- naar een vraaggestuurd recyclingsysteem aan bod en het belang van samenwerking tussen alle schakels in de keten. Ook hebben mogelijke interventies die uit het onderzoek voortkomen, een plek gekregen in de actieplannen, bijvoorbeeld investeringen in chemisch recyclen en de ontwikkeling van standaarden voor gerecycled kunststof.

Het is positief dat zo veel betrokken partijen zich scharen achter maatregelen die een gesloten kringloop voor kunststof dichterbij kunnen brengen. En nu aan de slag!

Op onze website staan tips voor bedrijven hoe zij vijf soorten kunststof verpakkingen kunnen verduurzamen. Hier zijn ook tips te vinden voor verpakkingen van andere materialen.

Klik hier om de andere transitieagenda’s te bekijken.

Klik hier voor het materiaalverduurzamingsplan kunststof en het bijbehorende advies van het KIDV.